Светите маченици Трофим, Теофил и нивните соподвижници пострадале во областа Ликија за време на владеењето на римскиот цар Диоклецијан, во периодот на едни од најжестоките прогони на христијаните.
И покрај тешките мачења, тие цврсто останале во својата вера и одбиле да се откажат од Христос или да принесат жртви на паганските идоли. Биле каменувани, удирани, стругани со железо, им биле скршени колената, а потоа биле фрлени во оган.
Според црковното предание, Божјата сила ги зачувала неповредени од пламените, по што гонителите ги извлекле и ги погубиле со меч.
Со своето страдање тие станале пример за непоколеблива вера и пожртвуваност, а Црквата ги прославува како свети маченици кои го добиле венецот на вечниот живот. Пострадале во Ликија во 308 година.
Верниците на овој ден се повикуваат да присуствуваат на света литургија, да се помолат за здравје, мир и духовна сила, следејќи го примерот на светите маченици кои останале непоколебливи во својата вера.
Според народното предание, денес не е добро да се започнуваат расправии, кавги и лоши дела, ниту да се негува омраза и злоба кон ближните. Денот треба да биде исполнет со смирение, молитва, простување и добри дела.
Во некои краеви постои и народно верување дека на празникот не треба да се вршат тешки физички работи, но тоа е дел од локалната традиција, а не правило пропишано од Православната црква.
Тропар
Маченици свети Христови, вие браќа по вера станавте, напоени и закрилени од благодатта, мачењата за ништо ги сметавте, Трофиме, Теофиле и останатите, глава на исекување подадовте, но Главата во себе ја сочувавте, молете се, о вие небесни цветови, плодната земја за спасение да се умножи, семето Христово во неа плод да донесе.
